ข่าวสาร

วันนี้เราจะพาทุกคนย้อนเวลากลับไปสมัยรัชกาลที่ 5 กันนะครับ เรื่องราวของ โฉนดที่ดินฉบับแรก ของประเทศไทย ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้มาก่อน มันเกิดขึ้นเมื่อไหร่ ใครเป็นเจ้าของ และอยู่ที่ไหนกันแน่? มาฟังกันเลย! ย้อนไปสมัยรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือรัชกาลที่ 5 พระองค์ทรงเสด็จประพาสมณฑลกรุงเก่า หรือที่เรารู้จักกันในชื่อจังหวัดพระนครศรีอยุธยาในปัจจุบัน พระองค์ทรงทราบปัญหาใหญ่ของราษฎรในยุคนั้น คือ การวิวาทแย่งชิงที่ดิน บ่อยครั้งมาก เพราะเอกสารแสดงการครอบครองที่ดินสมัยก่อนไม่ชัดเจน ไม่มีเขตแดนแน่นอน ชาวบ้านแย่งกันทำกิน จนเกิดทะเลาะเบาะแว้งกันใหญ่โต พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้มีการสำรวจรังวัดที่ดินครั้งแรกของประเทศ โดยตั้งหอทะเบียนที่ดินแห่งแรก ณ พระราชวังบางปะอิน จุดเริ่มต้นคือวันที่ 20 มิถุนายน ร.ศ. 120 หรือ พ.ศ. 2444 เริ่มสำรวจที่บริเวณบ้านพลับ ตำบลเกาะเกิด อำเภอบางประอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา นี่แหละครับ ปฐมฤกษ์ ของการออกโฉนดที่ดินไทย! ต่อมาเมื่อวันที่ 15 กันยายน ร.ศ. 120 พระองค์ทรงออก พระบรมราชโองการ เรื่องการออกโฉนดที่ดินมณฑลกรุงเก่า ซึ่งถือเป็นกฎหมายฉบับแรกเกี่ยวกับโฉนด และในที่สุด โฉนดเลขที่ 1 ก็ถือกำเนิดขึ้นเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2444 โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์คือ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระปรมาภิไธย สมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระองค์เอง! เนื้อที่ของโฉนดนี้กว้างใหญ่ 91 ไร่ 1 งาน 52 ตารางวา ตั้งอยู่ตำบลเกาะเกิด อำเภอบางประอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นที่ดินพระราชทานชั้นยอดเลยครับ ขั้นตอนการออกโฉนดยุคนั้นก็น่าสนใจมาก เจ้าหน้าที่จะออกวัดพื้นที่ กำหนดเขตเป็นตารางเรียกว่า 'แผนที่ระวาง' แล้วให้เจ้าของที่ดินมาชี้เขต ข้าหลวงเกษตรจะปักหลักเขตและออกโฉนด จากนั้นประกาศยกเลิกเอกสารเก่าๆ อย่างโฉนดตราแดง โฉนดตราจอง ใบเหยียบย่ำ โฉนดสวน หรือโฉนดป่า ที่ใช้กันยุคก่อน ทำไมต้องเริ่มที่อยุธยาก่อน? เพราะสมัยนั้นมีการตัดถนน คูคลองใหม่ๆ เพื่อขยายการค้าทางบกทางน้ำ กระทรวงมหาดไทยเพิ่งจัดตั้งมณฑลใหม่ กระทรวงเกษตราธิการต้องเก็บภาษีพืชผล จัดการที่ดินรกร้างให้คนมาทำกิน ลดปัญหาวิวาท และแบ่งที่ดินให้ประชาชน กรุงเก่าจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่เหมาะสมที่สุด จากนั้นค่อยขยายไปกรุงเทพฯ และมณฑลอื่นๆ เวลาผ่านไปนานแสนนาน จนถึงปี พ.ศ. 2518 ที่ดินผืนนี้ถูกโอนให้ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) เพื่อจัดสรรให้เกษตรกรยากจนได้ใช้ประโยชน์ พวกเขาจัดสรรเนื้อที่ 91 ไร่ให้เกษตรกร 9 ราย พร้อมพัฒนาพื้นที่เป็นถนน คลองชลประทาน และที่สาธารณูปโภค ตัวอย่างเกษตรกรที่ได้รับ เช่น นายชม ก็ดีซอ ได้ 16 ไร่ 1 งาน 81 ตร.ว. นายเฉลียว นาชะวี ได้ 4 ไร่ 3 งาน 95 ตร.ว. นางชม ฮิทวาด ได้ 8 ไร่ 3 งาน 86 ตร.ว. และอื่นๆ อีก เป็นการเปลี่ยนจากที่ดินพระราชทานของในหลวง รัชกาลที่ 5 มาเป็นมรดกของชาวนาไทยในยุคปฏิรูปที่ดิน น่าทึ่งใช่ไหมครับ? โฉนดเลขที่ 1 นี้ไม่ใช่แค่กระดาษแผ่นเดียว แต่เป็นสัญลักษณ์ของ พระราชกรณียกิจอันยิ่งใหญ่ ที่แก้ปัญหาที่ดินให้ชาวบ้านมานานกว่า 120 ปี ตั้งแต่วันที่ออกครั้งแรกจนถึงทุกวันนี้ เราเห็นโฉนดที่ดินกันทุกวัน แต่รู้ตัวไหมว่ามันเริ่มต้นจากอยุธยา ในพระนามของรัชกาลที่ 5 ถ้าคุณมีที่ดินโฉนด ลองนึกภาพตามดูนะว่ามันเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ยังไงบ้าง สุดยอดเลย!